09.01.2018 | Przeczytasz w 6 min
Historia Sneakersów
Wbrew temu czego można się spodziewać, historia sneakersów jest pełna nieoczekiwanych zwrotów akcji: wiedzie od kortów, aren i boisk, poprzez ulice i scenę, aż na czerwony dywan i półki kolekcjonerów. Jedno jednak jest pewne – aktualnie te buty to nie tylko element ubioru, lecz także ikona współczesnej kultury. Zastanawiasz się, jaka jest historia kultury sneakersów? Sprawdź najważniejsze momenty!
XIX WIEK – POWSTAJĄ „SNEAKER SHOES”
Choć pierwsze buty przypominające dzisiejsze trampki pojawiły się wcześniej, za początek historii sneakersów uznaje się koniec XIX wieku, kiedy modele z cholewką wykonaną z płótna i gumową podeszwą zaczynają być masowo produkowane w Wielkiej Brytanii oraz USA. To prawdziwa rewolucja – innowacyjny typ podeszwy sprawia, że każdy krok jest wyjątkowo cichy, dlatego nowy rodzaj butów otrzymuje nieoficjalną nazwę „sneaker shoe” (z ang. „sneak”, czyli „zakradać się”).
1917 – PIERWSZE TRAMPKI CONVERSE ALL STAR
Na przełomie XIX i XX wieku niemal każda firma produkująca buty ma już w swojej ofercie modele na gumowej podeszwie. Równocześnie zaczyna rosnąć popularność piłki nożnej i koszykówki. Szybko okazuje się, jak duży wpływ na jakość gry ma solidne, przyczepne obuwie. Marquis Mills Converse postanawia więc stworzyć model zaprojektowany z myślą o koszykarzach. W 1917 roku powstają pierwsze trampki Converse All Star, które kilka lat później zostają przemianowane na Converse Chuck Taylor All Star.
1924 – POCZĄTEK DZIAŁALNOŚCI BRACI DASSLER
Swoją działalność w obuwniczym świecie rozpoczynają bracia Dassler pochodzący z niewielkiej miejscowości w Niemczech. Ich specjalnością stają się lekkie buty dla sportowców. Gdy lekkoatleta Jessie Owens zdobywa w zaprojektowanych przez Dasslera sneakersach cztery medale na Igrzyskach Olimpijskich w 1936 roku, o butach produkowanych w Gebrüder Dassler Schuhfabrik staje się głośno.
1947 – POWSTAJĄ MARKI ADIDAS I PUMA
W 1947 roku bracia Dassler postanawiają się rozstać. W wyniku tego podziału powstają dwa rywalizujące ze sobą brandy sportowe – adidas i Puma. Lata 50. to także czas powstania kolejnej znanej do dziś marki: w 1958 roku Joe i Jeff Foster przejmują rodzinny biznes obuwniczy, nadając mu równocześnie nową nazwę – Reebok. W latach 50. sneakersy coraz częściej pojawiają się nie tylko na kortach i boiskach, lecz także na ulicach. Podobnie jak jeansy czy ciemne okulary, stają się symbolem młodzieńczego buntu i kulturowych przemian.
1966 – POWSTAJE MARKA VANS
Do najpopularniejszych marek sportowych dołącza brand Paula Van Dorena i jego wspólników, który niedługo przyjmie nazwę Vans. Marka specjalizuje się w obuwiu dla skateboardzistów, jednak szybko staje się także symbolem streetstyle’u. Modele Vans Era, Vans Authentic czy Vans Sk8-Hi wkrótce podbijają serca nie tylko fanów deskorolki, lecz także miłośników ulicznych trendów na całym świecie.
1971 – PIERWSZE BUTY NIKE
Phil Knight i Bill Bowerman, właściciele firmy Blue Ribbon Sports, postanawiają zerwać z dystrybucją sneakersów Onitsuka Tiger i stworzyć własną linię obuwia. Brand zmienia nazwę na Nike i zaczyna produkować buty oznaczone symbolem Swoosh. Tymczasem pojawia się nowa sportowa moda – w latach 70. wszyscy chcą uprawiać jogging. Marki produkujące obuwie sportowe zaczynają się więc zastanawiać, jak za pomocą technologii można wesprzeć ruch biegaczy.
1984 – PREMIERA AIR MAXÓW
W latach 80. nikt już nie ma wątpliwości, że sneakersy to obuwie kultowe. Jego status umacniają dodatkowo współpracujące ze znanymi markami gwiazdy sportu. W 1984 twarzą Nike zostaje legendarny zawodnik NBA Michael Jordan. Powstaje koszykarska linia Nike Air Jordan I, która szybko staje się hitem. Koniec XX wieku to w historii sneakersów także czas technologicznych innowacji. W 1987 roku mają swoją premierę pierwsze buty sportowe z umieszczoną w podeszwie poduszką powietrzną, widoczną za przezroczystym okienkiem – Nike Air Max.
1998 – SNEAKERSY TRAFIAJĄ NA WYBIEGI
Lata 90. to dalsze testowanie technologicznych rozwiązań w obuwiu sportowym, ale też moment, w którym sneakersy stają się high fashion. Pod koniec wieku sneakersy podbijają bowiem nowe tereny – zaczynają się nimi interesować projektanci mody haute couture. W 1998 roku Prada wypuszcza Prada Sneaker, będący połączeniem charakterystycznej dla butów sportowych podeszwy z elegancką skórzaną cholewką.
2000 – POWSTAJĄ NIKE SHOXY
Marki nie współpracują już tylko ze znanymi sportowcami – coraz częściej angażują w swoje projekty gwiazdy muzyki. Błyskawicznie wyprzedają się modele Reebok S.Carter (powstałe we współpracy z Jayem Z) czy adidas Yeezy (efekt współpracy z Kanyem Westem). Równocześnie nadal trwają eksperymenty technologiczne. W 2000 roku ma swoją premierę Nike Shox z futurystyczną podeszwą, dwa lata później – adidas Climacool z dodatkową wentylacją.
2013 – PREMIERA BUTÓW ADIDAS ENERGY BOOST
W drugiej dekadzie XXI wieku pomysły projektantów stają się coraz bardziej śmiałe. Na rynku pojawia się adidas Energy Boost z podeszwą wspierającą ruch na zasadzie zwrotnej energii, rewolucjonizując obuwie biegowe. W 2017 roku projektanci Nike, zainspirowani filmem „Powrót do przyszłości II”, tworzą model Nike HyperAdapt 1.0 – samowiążące się buty, które za sprawą elektronicznego systemu dopasowują się do kształtu stopy.
2018 – POWRÓT DO ARCHIWÓW
Druga dekada XXI wieku przynosi wyraźny zwrot ku przeszłości. Największe marki sięgają do swoich archiwów, odświeżając kultowe modele i reinterpretując je w nowoczesnym wydaniu. Na ulice wracają sylwetki inspirowane latami 80. i 90. – reedycje takich modeli jak Puma Mostro czy adidas Taekwondo zyskują nowe życie, a w 2020 roku w odświeżonej formie wracają także legendarne adidas Superstar.
2019 – PIERWSZE W PEŁNI RECYKLINGOWANE SNEAKERSY
Coraz bardziej istotny staje się ekologiczny aspekt produkcji butów. W 2015 roku adidas podejmuje współpracę z organizacją Parley for the Oceans, dzięki której wiele par obuwia zostaje wykonanych z odzyskanego z oceanicznych wód plastiku. Od 2019 roku trwają także prace nad adidas Futurecraft.Loop – pierwszymi sneakersami, które w całości można poddać recyklingowi.
2020 – PEAK GORPCORE’U
Rok 2020 przynosi wyraźny zwrot w stronę funkcjonalności. Na popularności zyskuje gorpcore – trend inspirowany ubraniami outdoorowym, który szybko przenika do świata sneakersów. Dotychczasowe „miejskie buty” coraz częściej przypominają obuwie terenowe, a na ulicach zaczynają dominować projekty marek takich jak Salomon.
2026 – ERA SNEAKERIN
Obecnie sneakersy wchodzą w kolejną fazę eksperymentów. Coraz większą rolę odgrywają tzw. „frankenshoes” – hybrydowe modele łączące różne style i funkcje.Tym razem, na pierwszy plan wysuwają się tzw. „sneakeriny”, czyli modele łączące sportową funkcjonalność z estetyką balerin. Nowy fason pojawia się zarówno na wybiegach, jak i w kolekcjach największych marek. Obok projektów domów mody, takich jak Louis Vuitton, podobne kierunki zaczynają eksplorować, m.in. adidas i Puma, eksperymentując z bardziej smukłymi, lifestyle’owymi sylwetkami.
Przeczytaj również: Historia marki adidas
Od ponad stu lat sneakersy są nieodłącznym elementem naszego życia. Dziś trudno sobie bez nich wyobrazić sport, modę streetwearową czy nawet codzienne spacery po mieście. Historia sneakersów pokazuje, że ich sukces nie był przypadkowy. To buty, które pozwalają wyrażać siebie – i za to właśnie je cenimy.
Damskie sneakersy
Męskie sneakersy
15.05.2026
Historia marki SauconySpis Treści Początek, który wyrósł z ruchu Od funkcji do biegowego lifestyle’u Zanim sneakersy stały się elementem codziennych stylizacji, a…
05.05.2026
Historia marki adidasSpis Treści 1920 – POCZĄTKI IMPERIUM ADIDAS W NOWYM TYSIĄCLECIU Niewiele jest dziś niemieckich firm, których nazwę i charakterystyczne logo…
29.04.2025
Straight from Japan: marka AsicsSpis Treści W zdrowym ciele zdrowy duch: historia marki Asics Skrzyżowanie designu z technologiami? Zapytaj Umy Thurman Sneakersy Asics: zróżnicowane…
04.07.2023
Levi’s: poznaj kultowe modele jeansówSpis Treści Biegłość w języku jeans Sprawdź spodnie jeansowe Levi’s: Levi’s 501 – rozpoznasz z zamkniętymi oczami Zobacz kolekcję jeansów…
06.04.2022
New Balance – poznaj historię markiSpis Treści 1906, czyli rok, w którym wszystko się zaczęło Czas na kolejne sukcesy Lata 70. i wizja przyszłości Kultowa…
18.12.2020
Historia butów Nike Blazer – Unboxed story by SizeerSpis Treści 1973 THEIR STORY. LATA 80-TE 2003 2005 2006 2020 1973 NIKE, DO NIEDAWNA FUNKCJONUJĄCY POD NAZWĄ BLUE RIBBON SPORTS, JEST…